Bel ağrısı nedir? Bel ağrısının nedenleri ve tedavi yöntemleri nelerdir?

//Bel ağrısı nedir? Bel ağrısının nedenleri ve tedavi yöntemleri nelerdir?

Bel ağrısı nedir? Bel ağrısının nedenleri ve tedavi yöntemleri nelerdir?

Bel ağrısı toplumda çok sık rastlanılan bir rahatsızlıktır. Enfeksiyon hastalıkları, kanser, bel fıtığı, bel kayması gibi nedenler bel ağrısına neden olurlar.

Her insan hayatı boyunca en az bir veya bir kaç defa bel ağrısından şikayetçi olmuştur.

Bel ağrısı en çok kimlerde görülür?

Bel ağrısı toplumumuz ve özellikle de çalışan bireyler için sık rastlanması ve iş gücü kaybına sebep olması açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. Bel ağrısı, hastanalere gelen ağrı şikayetleri arasında üçüncü sıradadır.

Bel ağrısı kadın ve erkek herkeste görülür.

Belimiz, vücudumuzun ağırlık ve en önemli eklem merkezi olduğundan dolayı haliyle fiziksel aktivitelerimizden de en fazla etkilenen bölgemizdir ve yaşamımız süresince; dikey yüklenme, öne, arkaya, yana eğilme ve dönme zorlamalarına karşı tek başına dayanmak zorundadır.

Bel ağrısı günlük aktivitesi az olanlarda daha fazla görülür.

Düşük gelir grubuna sahip insanlarda bel ağrılarının görülme sıklığı, yüksek gelir grubuna sahip insanlardan daha düşüktür. Bunun nedeni düşük gelir grubundaki insanların zorunlu olarak daha aktif bir yaşam sürmeleridir.

Bel ağrısına neden olan faktörlerin en önemli olanlarını ağır kaldırma ve itme, titreşim yapan aletlerle çalışma, şişmanlık, duruş bozukluğu, hamilelik ve hareketsiz yaşam olarak sıralayabiliriz.

Bel ağrısını etkileyen faktörlerden de anlayacağımız gibi bel ağrısından ağır işte çalışan kişilerin etkilendiği kadar hareketsiz yaşama sahip ve duruş bozukluğu bulunan kişiler de aynı şekilde etkilenmektedir.

Fala kilolu olanlar veya ağır işlerde çalışanlar ani ters hareket yaptıklarında, belin arka tarafında bulunan faset eklemleri hasara uğrar.

Bel ağrısının çok fazla nedeni vardır. Bel ağrısının sebepleri hastadan hastaya farklılık gösterir.

Bel ağrısının istatistiksel olarak en fazla görülen sebebi, grip hastalığına bağlı enfeksiyondur. Yaygın gripal enfeksiyon geçiren kişilerde çok büyük olasılıkla bel ağrısı da görülecektir. Gripal enfeksiyonlarda bel ağrısı oluşmasının ana sebebi, virüslerin bütün vücuda yayılması, kasların içine girmesi ve kas spazmlarına yol açmasıdır.Enfeksiyona bağlı bel ağrısı

Gribin dışında; hayvanlardan insana bulaşan ve bel bölgesine yerleşen brusella mikrobu, ve tüberküloz (verem) hastalığı gibi enfeksiyon hastalıkları da bel ağrısına neden olabilir.

Mekanik bel ağrısı

Bel kayması, bel fıtığı, soğuğa maruz kalma ve ağır işlerde çalışma durumlarında da mekanik bel ağrıları görülebilir.

Mekanik bel ağrısı, kişinin gün içinde yaptığı fiziksel aktivitelerle ilişkilidir. Çok ağır işlerde çalışanlarda ve ağır spor yapanlarda çoğunlukla mekanik bel ağrıları görülür. Çalışma uzadıkça veya yoğunlaştıkça bele binen yük artar. Bu durumda bel ağrısı şiddetlenir. Çalışan kişiler dinlenmeye geçtiğinde bel ağrıları hafifler.  Mekanik bel ağrıları çoğunlukla belin kas bağlarının ve eklemlerinin hasara uğraması sonucu, düzgün çalışamamasından dolayı meydana gelir.

Faset sendromu ve bel ağrısı şikayetleri

Faset eklemleri omurganın arka yüzündedir. Omurganın düzgün durmasını, stabilizasyonunu sağlar. Bu eklemlerin görevi, omurları birbirine sıkıca bağlamaktır. Omurları birbirine bağlayan faset eklemleri, boyun bölgesinden başlayarak, düzenli bir şekilde bel bölgesinin en alt kısmına kadar uzanırlar. Eklemler, her bir omur kemiğinin arka yüzeyindedir. Faset eklemleri omurganın hareketinde ve düzgün görev yapmasında önemli rol oynarlar.

Yaşlanma nedeni ile eklemlerde gelişen kireçlenmeler, beli düzenli olarak zorlayan ağır işlerin ya da sporların uzun süre devamı, darbeler gibi nedenlere bağlı olarak faset eklemlerde oluşan yıpranmalar şiddetli boyun, sırt ve bel ağrılarına sebep olabilir.Omurganın arka yüzünde bulunan faset eklemlerin hasara uğraması, bozulması veya yıpranması sonucunda kronik “acıma ve batma” şeklinde bel ağrısı ortaya çıkar. Buna faset sendromu denir. Bunlar genellikle hareket ettikçe ortaya çıkar. Yatağın içerisinde sağdan sola dönerken bile acıma veya batma gibi belirtiler gösterir. Faset sendromunun en önemli tedavi uygulaması, hastanın dinlendirilmesidir. İstirahat anlarında acıma ve batma hissi azalır.

Faset eklemlerinin yıpranmasına bağlı bu tip ağrılar, bel fıtığı ağrısından farklı olarak daha çok bel bölgesinde görülür. Belin yan kısımlarına, kalçaya ve bacağın üst kısmına yayılabilir. Ancak, bacağın arka kısmından ayağa ve parmaklara kadar inmez.

Faset sendromuna bağlı olan ve bel bölgesinde görülen acıma ve batmalar, hasta geriye yaslandığında veya yana dönmeye çalışırken şiddetlenir.

Kas spazmı ve bel ağrısı

Ani ters bir hareket neticesinde omurgamıza yeterli desteği veremeyen bel kaslarının aşırı kas spazmı sonucunda ortaya çıkan bel ağrılarıdır. Bu tip bel ağrıları sıcak uygulaması, bel bölgesine uygulanan masajlar ve ilaç alımı ile tedaviye çalışılır.

Bel kayması ve bel ağrısı şikayetleri

Bel kayması genellikle hanımlarda ve yaşlılarda daha sık görülür. Kendiliğinden gelişir. Kilolu hanımlarda daha sık ortaya çıkar. Omurganın yük taşıma kapasitesi azalması, osteoporoz (kemik erimesi) gibi sebepler, omurganın stabilizasyonunu sağlayan arka taraftaki faset eklemlerinin kırılmasına, çatlamasına, yerinden oynmasına, omurganın öne doğru kaymasına sebebiyet verebilir. Bu da özellikle aktivite sırasında oluşan bel ağrılarına neden olur.

Travmalardan kaynaklanan bel ağrıları

Bel ağrılarının en sık görüleni travmalardan kaynaklı ağrılardır. Ani hareketler, ağır kaldırmalar, düşmeler, spor yaralanmaları, iş ve trafik kazaları sonucunda bel bölgesindeki yumuşak dokularda değişik tipte yaralanmalar ortaya çıkabilir.

Ani ortaya çıkan bel ağrıları çoğunlukla 6-8 haftada tedaviye bağlı olmaksızın iyileşmektedir. Ağrı kesici ve kas gevşeticilerle bu süre daha da kısalmaktadır. Fakat yumuşak dokulardaki yaralanmalar her zaman bu kadar hafif olmamaktadır. Bel disklerinde taşma ve yırtılmalarda olabilmektedir.

Bel fıtığı ve bel ağrısı şikayetleri

Bel bölgemizde 5 adet omur bulunmaktadır ve omurlar arasında disk olarak tanımladığımız omurlar arasındaki kuvvetin,basıncın emilmesini sağlayan yumuşak dokudan oluşan yapılar vardır. Sürekli tekrarlayan bükülmeler ve zorlanmalar, disklerde aşınmaya ve dışarı taşmaya neden olur, yapısı bozulur, bu duruma bel fıtığı denmektedir.

Gebelik ve doğum, diskin yumuşayarak fizyolojik yapısının bozulmasına neden olabilmektedir ki bu durum da yırtılmalar ve fıtıklar için hazırlayıcı bir nedendir.

Çoğunlukla bel fıtığı bel ağrısının önemli nedenleri arasındadır. Fakat, bel fıtığı her zaman bel ağrısına neden olmayabilir. Bel fıtığı olan hastaların bazılarında, kalçadan bacağa doğru inen ağrılar görülebilir.

Bel fıtığı ağrısı, hasta öne doğru eğildikçe şiddetlenir.

Bel ağrısının diğer sebepleri

Böbrek taşı, idrar yolu enfeksiyonları, doğum sancısı, gaz sancısı gibi sebepler de bel ağrısına neden olabilir.

Sinir sisteminde oluşan tümörler, omurga kemiklerinde oluşan tümörler, kanserin bel bölgesinde yayılmış olması, bel bölgesinde meydana gelen enfeksiyonlar, bel ağrısının diğer sebepleri arasında sayılabilir.

Bel ağrısının tedavisi nasıl olur?

Yakın geçmişte bel ağrılı hastaların tedavisi ağrı kesici ve yatak istirahatinden oluşmakta idi. Günümüzde ise yatak istirahatinin iyileşmeyi geciktirebileceği ve ağrıyı uzatabileceği belirtilmektedir. Yatak istirahati hareketten daha faydalı değildir ve olabildiğince az olmalıdır.

Tedavi sürecinde yürüyüş ve spor doktor kontrolunda yapılmalıdır.

Ağrı sınırları içinde normal aktivitelere devam edilmesi tedavide daha iyi sonuç vermektedir. Bu aşamada fizik tedavi desteği de önemli rol oynamaktadır.

Bel ağrısı tedavisinde çekme ve el ile müdahalelerin rolü her zaman tartışmalı olmuştur.

Akut bel ağrısı tedavisinde kas gevşetici ve steroid olmayan enflamasyon giderici ilaçların (NSAID) birlikte tedavisi en iyi sonucu vermektedir. Ameliyat (cerrahi müdahale) ise tüm geleneksel yöntemlerde başarısız olan şiddetli ağrıdan şikayet eden hastalar için önerilmelidir.

Bel ağrılarını açıklayacak herhangi bir neden söz konusu olmamasına rağmen, bazı kişiler bel ağrısından yakınabilirler. Bu durumlarda ise psikolojik açıdan durumun değerlendirilmesinde yarar vardır.

Bir çok rahatsızlıkta olduğu gibi bel ağrısında da vücudun korunması, daha kolay, ucuz ve en az acı veren yöntemdir. Bunun için kaldırma ve taşıma teknikleri, postür (duruş) teknikleri, bel kaslarının güçlendirilmesi gibi konulara ilişkin görsel ve yazılı araştırma yaparak, günlük yaşamımıza derhal entegre etmemiz gerekmektedir.

Tuğcan DEMİRTAŞ, Uzman Eczacı

Kaynaklar:

¹ Huffingtonpost

Yazan | 2017-07-26T21:50:09+00:00 Mart 4th, 2017|Sağlık|Bel ağrısı nedir? Bel ağrısının nedenleri ve tedavi yöntemleri nelerdir? için yorumlar kapalı

Yazar Hakkında:

K.K.K’lığından emekli topçu kurmay albay. Kara Harp Okulu, Kara Harp Akademisi ve Silahlı Kuvvetler Akademisi’nden mezun. 11 yıldan fazla süreyle NATO'da görev yaptı. Çok iyi seviyede Almanca ve İngilizce bilir. NATO, Küresel Siyaset, Küresel Terörizm konularında serbest yazar.