Burun Tıkanıklığı nedir? Burun tıkanıklığı nasıl tedavi edilir?

Anasayfa/Sağlık/Burun Tıkanıklığı nedir? Burun tıkanıklığı nasıl tedavi edilir?

Burun Tıkanıklığı nedir? Burun tıkanıklığı nasıl tedavi edilir?

Burun tıkanıklığı nedir?

Burun tıkanıklığı, burun dokularıyla, burnu besleyen kan damarlarının aşırı burun akıntısı nedeniyle  şişmesiyle oluşan bir rahatsızlıktır. Burun tıkanıklığı, aşırı burun akıntısıyla birlikte görülebileceği gibi, akıntı olmadığı halde de burun tıkanıklığı semptomları ortaya çıkabilir.

Burun tıkanıklığının 3 genel nedeni vardır. Bunlar:

  1. Burundaki anatomik bozukluklar:Burun normalde sağ ve sol olarak iki burun deliğinden oluşur. İki deliğin tam ortasında, sol ve sağ burun deliklerini birbirinden ayıran kıkırdak ve kemikten oluşan burun duvarı vardır. Ancak, burun aynı anda hem sağ delikten ve hem de sol delikten aynı anda nefes alıp vermez. Normal olarak sırasıyla 6-8 saatlik süreyle sağ taraftan, 6-8 saatlik süreyle de sol taraftan nefes alınır ve verilir. Eğer burun duvarı her iki deliğin tam ortasında değilse, deliklerden biri dar, diğeri ise geniş olacaktır. Sıra dar olan burun deliğine gelince, kişi rahat nefes alıp veremez. Burun rahatsızlığı çekenlerin bazı gecelerde daha fazla nefes alıp verme problemi yaşamalarının ana nedeni burundaki anatomik bozukluk olabilir. Çocuklarda geniz eti de burun tıkanıklığına sebep olabilir.
  2. Burundaki enfeksiyonlar, kronik hastalıklar ve mikrobik sorunlar:Bunların içine sinüziti, nezle ve grip gibi basit virüs enfeksiyonlarını dahil edebiliriz. Sinüslerdeki enfeksiyonların salgısının artmasına bağlı olarak burun tıkanıklıkları ortaya çıkabilir.
  3. Alerjik reaksiyonlar:Bu gruba kimyasal grup da denir. Alerjik etkenlere maruz  kalan kişilerde hapşırma, kaşıntı, gözlerde sulanma, burunda akıntı, burunda geriye doğru akıntı ve daha ileri aşamalarda astım vb. görülebilir.

Burun tıkanıklığı veya “tıkalı burun”, burun ve bitişik dokular ve kan damarları aşırı sıvı ile şiştiğinde ortaya çıkar ve “tıkalı” bir duyguya neden olur (1).

Burun tıkanıklığı erişkin çocuklarla, yetişkinleri rahatsız ettiği gibi, bebeklerde de solunum güçlüğüne neden olur.

Burun tıkanıklığı, burun dokularını tahriş veya enfekte eden her hangi etken yüzünden oluşabilir. Enfeksiyonlar -soğuk algınlığı, grip ve sinüzit gibi- alerjiler ve sigara dumanı gibi değişik tahriş edici etkenler burun akıntısına neden olabilir. Hiç bir belirgin nedeni olmasa da bazı insanlarda kronik burun akıntısı görülebilir. Bu gibi rahatsızlıklara alerjik olmayan rinit ve vazomotor rinit (VMR) denir.

Daha az sıklıkla,  polipler ya da tümör de burun tıkanıklığına neden olabilir.

İnsanlarda burun tıkanıklığına neden olan çok değişik etkenler vardır. Kesin tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışınız.

Burun tıkanıklığının diğer nedenleri şunlar olabilir:

  • Akut sinüzit
  • Parlak ışıklar
  • Kronik sinüzit
  • Churg-Strauss sendromu (Küçük-orta çaplı damarlarda görülen yangı)
  • Küme baş ağrısı (Cluster headache: migrene benzeyen bir tür baş ağrısı)
  • Soğuk-sıcaklık
  • Nezle
  • Dekonjestan burun spreylerinin aşırı kullanılması
  • Septum deviasyonu (burun eğriliği)
  • Uyuşturucu bağımlılığı
  • Kuru hava
  • Toz akarı alerjisi
  • Büyümüş lenf bezleri
  • Besin alerjisi
  • Burunda yabancı cisim
  • Saman nezlesi
  • Yüksek tansiyon ilaçları
  • Hormonal değişiklikler
  • Grip
  • Lateks allerjisi (Lateks, kauçuk sütüdür. Plastik eldiven, prezervatif vb. yapımında kullanılır.)
  • İlaçlar
  • Süt alerjisi
  • Küf alerjisi
  • Soya alerjisi
  • Baharatlı gıdalar
  • Stres
  • Tiroid sorunları
  • Sigara dumanı
  • Wegener granülomatozis (Bir çeşit damar iltihabıdır.)
  • Buğday alerjisi
  • Nazal polipler (Nasal Polip, sinüslerden kaynaklanan ve burun içine doğru büyüyen etlerdir. En önemli sebebi alerjilerdir.
  • Alerjik olmayan rinit
  • Mesleksel astım (İş yerinde karşılaşılan etkenlerin neden olduğu astım.)
  • Diğer enfeksiyonlar
  • Fıstık alerjisi
  • Parfümler
  • Evcil hayvan alerjisi
  • Hamilelik
  • Respiratuvar Sinsityal Virüsü (RSV) (Bebek ve küçük yaştaki çocuklardaki ağır solunum yolu hastalıklarının en önemli sebebidir.)
  • Kabuklu deniz hayvanı alerjisi
Editörün Önerisi >>  Hemoroid hastalığı nedir? Hemoroid hastalığının teşhis ve tedavisi

Erişkin çocuklar ve yetişkinler için burun tıkanıklığı veya akıntısı genellikle büyük bir sıkıntıdır. Ama burun tıkanıklığı çocuklarda çok daha ciddi bir sorunun işareti de olabilir.

Şu durumlarda hemen doktora gidin:

  • Semptomlar 10 günden fazla devam ederse,
  • Yüksek ateşiniz varsa ve özellikle bu yüksek ateş 3 günden fazla bir zamandır devam ediyorsa,
  • Burun akıntınız yeşilimsi ise ve akıntıya sinüs ağrısı veya ateş eşlik ediyorsa, bu durum bakteriyal bir enfeksiyonun belirtisi olabilir.
  • Astım veya amfizeminiz varsa, veya bağışıklık baskılayıcı ilaçlar alıyorsanız,
  • Burun akıntınızda kan varsa veya kafa travması sonrası kalıcı saydam bir akıntı oluşuyorsa.

Şu durumlarda çocuğunuzu doktora götürün:

İlk 6 ay içinde bebekler ağızdan nefes almayı beceremezler. Nefes alabilecekleri tek organ burundur. Bebeklerde burun tıkanıklığı bebeklerin nefes alıp vermesini, rahat uyku uyumasını, ve bebeklerin beslenmelerini engeller. Eğer bebeğimiz burun tıkanıklığından dolayı uyuyamıyorsa bebeğin burnunu açmak çok önemlidir. Bu konuda en büyük yardımcımız serum fizyolojiktir. Bebekler için küçük  ampüller halinde serum fizyolojikler eczanelerde satılmaktadır. Bir iki damla serum fizyolojik bebeğin burnunu açmak için yeterli olmayabilir. Serum fizyolojik ampullerinin tümünü kullanarak bebeğin tıkalı olan burnunu yıkamamız gerekir. İlk zamanlarda bebeğin burnundaki sümüğü boşaltmamız gerekebilir. İleriki zamanlarda bebek hapşırarak veya öksürerek burnunu temizleyecektir. Bebeğin yattığı ortamın nemli ve havalandırılmış olması da çok önemlidir. Bebeğin burnu tıkalı olduğu süreçte, yatış pozisyonu önemlidir. Burnu tıkalı olduğunda, bebeğin sırtının dik olması gerekir. Ancak, ilk 2 yıl içinde asla bebeğin sırtına yastık konmamalıdır. Bebeğin sırtına değil de, yatağının altına yastık koyarak, bebeğin başını yükseltmemiz, bebeğin rahat nefes almasını kolaylaştırır.

Çocuğunuz 2 aylıktan küçükse ve ateşi varsa, bebeğiniz burun akıntısı veya tıkanıklığı yüzünden zor nefes alıyorsa mutlaka doktora başvurun.

Editörün Önerisi >>  Cilt kuruluğu nedir? Belirtileri nelerdir? Cilt kuruması nasıl önlenir?

Burun tıkanıklığı durumunda şunları yapın:

Doktora gitmeden evvel, semptomları hafifletmek için kendi kendinize şu basit adımları uygulayın:

  • Koklama ve yutkunma hareketi yapın veya burundan yumuşakça üflemeye çalışın. Burundan nefes alıp vermek için asla kendinizi  zorlamayın.
  • Eğer sulu burun akıntınız varsa ve akıntı devamlı ise, akıntı ile beraber hapşırıyorsanız ve gözleriniz kaşınıyor ve ağlıyorsa,    rahatsızlığınız alerjik olabilir. Bu durumda eczaneden alacağınız bir antihistaminik sizi rahatlatabilir. İlaç reçetesini dikkatlice okuyun ve ilacı reçetede yazdığı şekilde kullanın.
  • Bebekler ve küçük çocukların salgılarını temizlemek için yumuşak, plastik ampul enjektör kullanın.

Aşırı mukusun boğazınızda birikmesini önlemek için şunları yapın:

  • Tahriş edici etkileri nedeniyle, sigara içmeyin, sigara dumanı olan yerlerde bulunmayın.
  • Ani ısı değişikliklerine neden olacak ortamlardan kaçının. Odanızın çok sıcak ve çok soğuk olmamasına dikkat edin.
  • unu  azaltarak,  daha olur.
  • Odayı nemlendirin. Gerektiğinde piyasadan satın alacağınız bir nemlendiriciyi kullanın.
  • Burundaki akıntının koyuluğunu azaltmak ve bu suretle akıntı miktarını artırmak için tuzlu burun spreyleri kullanın. Deniz suyu ve okyanus suyu spreyleri bir dereceye kadar hastayı rahatlatabilir. Burun spreyi bulamazsanız, kendiniz de evinizde tuzlu su  hazırlayabilirsiniz. Bunun için bir bardak ılık su bardağı -kaynatılmış içme suyu- hazırlayınız. İçerisine bir çay kaşığı tuz ilave ediniz. İyice karıştırınız.  (Vücudumuzun asititesi (ph  dengesi) açısından aynı suya bir çay kaşığı kadar sofra karbonatı da ekleyebilirsiniz.) Tuz miktarının burnu yakmamasına dikkat edin. Burundaki mukozayı daraltmak için kısa süreli -nezle ve grip gibi akut enfeksiyonlarda 7 günden kısa- olarak Otrivine ve Iliadine gibi burun spreyleri kullanılabilir.  3 haftadan fazla Otrivine kullanımlarında burun içindeki mukozada geriye dönüşü olmayan ciddi sorunlarla karşılaşılabilmektedir. Burundan alınan sprey, merhem, krem gibi ilaçların yanında, ağızdan alınan antialerjik ilaçlar da çok yararlı olabilir. Tıp dilinde dekonjistan denen, burundaki ödemi azaltıcı ilaçlar çok yararlı olabilir. Antihistaminiklerin de benzer bir etkisi vardır.

Kaynaklar:

¹ http://www.mayoclinic.com/health/nasal-congestion/MY00178/DSECTION=when-to-see-a-doctor

Burcu Akın, Uzman Eczacı


Yazan | 2017-02-28T12:20:31+00:00 Şubat 28th, 2017|Sağlık|Burun Tıkanıklığı nedir? Burun tıkanıklığı nasıl tedavi edilir? için yorumlar kapalı

Yazar Hakkında:

K.K.K’lığından emekli topçu kurmay albay. Kara Harp Okulu, Kara Harp Akademisi ve Silahlı Kuvvetler Akademisi’nden mezun. 11 yıldan fazla süreyle NATO'da görev yaptı. Çok iyi seviyede Almanca ve İngilizce bilir. NATO, Küresel Siyaset, Küresel Terörizm konularında serbest yazar.
%d blogcu bunu beğendi:
/* Omit closing PHP tag to avoid "Headers already sent" issues. */