Güç nedir? Uluslararası ilişkilerde gücün kullanılması nasıl olur?

Anasayfa/Harp ve Strateji/Güç nedir? Uluslararası ilişkilerde gücün kullanılması nasıl olur?

Güç nedir? Uluslararası ilişkilerde gücün kullanılması nasıl olur?

Güç nedir?

Güç, topluluk içinde bir grup tarafından elde tutulan ve kamu kaynaklarının yönetimine ve toplum için politikaların uygulanmasına izin veren bir yetkidir.

Politika ise, siyasal iktidarın edinildiği ve uygulandığı süreçtir.

Güç; bir ulus, bir ordu veya bir topluluğun ekonomik, endüstriyel ve askerî potansiyelidir.

Örneğin; Amerika Birleşik Devletler Başkanı başkanlığını sürdüren bir kişi, hükümet politikaları ilerledikçe yapılan birçok ulusal ve uluslararası kararlarda siyasi yetkiye yani güce sahiptir.

Güç, bir ülkenin diğerine istediğini yaptırabilme yeteneğidir: A ülkesi eğer B ülkesinden güçlüyse, A ülkesi B ülkesine istediğini yaptırır. Güç kavramı, farklı türlerde karşımıza çıkar:

  • Mantıksal ikna
  • Ekonomik güç
  • Kültürel güç
  • Teknolojik güç
  • Askeri güç

Mantıksal ikna en iyi yoldur, ancak tek başına pek işe yanmaz.

Askeri güç en kötüsüdür ve genellikle son çare olarak kullanılır. O zaman gücün/iktidarın bir altkümesi olan kuvvet devreye girer.

  • Etiyopya ve Eritre sınırlar yüzünden çekişmeye başladığında ordularını harekete geçirdiler ve kuvvet uygulamaya hazır hale geldiler.

Ülkeler, ellerinde hangi güç türü varsa hepsini kullanır

Başkan Obama, İran’ı nükleer programını uluslararası kontrollere açmaya zorluyor. Tahran kabaca “hayır’ diyor. Yoğun Amerikan askeri gücünün, İran’ın petrol gücü üzerinde etkisi yoktur. İran ve Rusya örneklerinde de görüldüğü gibi, günümüzde enerji kaynakları en önemli güç kaynakları haline gelmiştir.

  • Hiç de etkileyici olmayan bir orduyla Rusya, petrol ve doğal gaz ihracatının kontrolünü elinde tutarak Avrupa’yı dize getirmiştir. Ukrayna, Rusya’nın başını ağrıttığında Moskova Ukrayna’ya gaz akışını kesti.
  • Amerika’nın petrol ithalatına bağımlı olması, Amerikan gücünün son zamanlara kadar çok da üzerinde durulmamış zayıf noktasıdır.

Bazen gücünüzü isteseniz de kullanamazsınız

Bazen Amerika’nın Vietnam’da, Sovyetler Birliği’nin de Afganistan’da fark ettiği gibi gücünüzü kullanamazsınız. Gücün püf noktası diğer ülkeye istediğini yaptırmaktır. Amerika’nın gücü, hükumetlerin faaliyetleri durduramadığı veya durdurmak istemediği bir bölge olan And Dağlarında koka yetiştirilmesini önlemeye yeter mi? Amerika Birleşik Devletleri askeri gücü 2001’de Afganistan ordusunu üç haftada yenmişti, fakat Afganistan’ı sakinleştirip kontrol altına alamadı. Washington’un uzun süre göz ardı ettiği mesele, Afganistan’ın ülke değil, savaş ve uyuşturucu lortlarının ve Islâmcı mücahitlerin başarısız devleti oluşuydu. Kaos içinde yıllarca savaştıktan sonra Amerikalılar savaşmaktan yorgun düştüler. Sahip olduğunuz hiçbir güç -siyasi, ekonomik ve askeri-işe yaramıyorsa, zannettiğiniz kadar güçlü değilsiniz demektir.

Editörün Önerisi >>  Biyolojik ve kimyasal savaş nedir? Korunma önlemleri nelerdir?

Güç, tam olarak hesaplanıp tahmin edilemez

Sovyetler Birliği güçlü görünüyordu, fakat hatalı bir ekonomi ve çok sayıdaki milletleri arasındaki gerginlikler yüzünden birdenbire çöktü. Kimin daha güçlü olduğu ancak bir savaş sonrasında belli olur. Savaş öncesinde her iki taraf da kendisinin daha güçlü olduğunu düşünür. Savaş, doğruları çok acı bir şekilde öğretir. Washington her zaman, daha büyük ve daha güçlü ordulara güvenir ancak böyle ordular her zaman işe yaramayabilir. Askeri güç, güç türlerinden sadece biridir. Çok güçlü olmalarına rağmen ne İngilizler, ne Sovyetler, ne de Amerikalılar Afganistan’a boyun eğdirememişlerdir.

Ülkelerin gücü ve mevcut sorunların çözüm tarzı

Ağır silahlar ve tanklar dini telkinlerle güdülenmiş savaşçılara karşı bir işe yaramaz. Bir başka ülkeyi ikna etme çabaları bazen kızgınlığa sebep olabilir: “Sen kim oluyorsun da bize ne yapmamız gerektiğini söylüyorsun?” türünde tepkiler doğurabilir. Washington, Beijing ve Tahran’dan sık sık bu türde tepkiler almaktadır. Bu yüzden, gücünüz ne türde bir güç olursa olsun temkinli bir şekilde kullanılmalıdır. Günümüzün meselesi ne tür bir güce önem vermemiz gerektiğidir; askeri mi, ekonomik mi yoksa siyasi mi?

Hegemon devletler ve gücün kullanılması

Küresel bir hegemon rekabet eden bir devletler sistemi içinde mutlak bir güce sahip olan ve küresel meseleler üzerinde tam kontrol sahibi olan bir devlettir. Hegemon devletlerin başka devletlere müdahale edebilme kapasiteleri vardır. Bu gibi devletler başka bir devletin iç ve dış politikasına müdahale ederler. Bunu yaparken güçten istifade ederler. Bir hegemon kendi egemenliğini zorla kabul ettirebilir. Aynı zamanda özgür katılımı mümkün kılan ittifaklar, fikirler ve kurumlar tesis edebilir. Bu nedenle, küresel bir hegemon, emperyalist bir devletin zihniyetini aynen kullanır. Demokrasi ve liberalizm gibi özgür dünyanın değerlerini devam ettirerek, kendi imparatorluğunu güvence altına alır. Küresel liderlik ideolojik yollarla çalışır ve gerektiğinde güçlerini sahaya sürer.

Editörün Önerisi >>  Siber savaş tehdidi ve siber güvenlik planlamasının esasları

Hegemonik durum, hegemonun diğer devletlerin tercihlerini ve eylemlerini şekillendirmesini sağlayan 5 faktörle belirlenir:

  • Askeri: dünyanın en güçlü askeri gücü
  • Ekonomik: Dünyadaki en büyük ve en teknolojik ekonomi
  • Siyasi: Çok çeşitli siyasi müttefikler
  • Kurumsal: Müttefikleri ile birlikte uluslararası kurumların çoğunun kontrol edilmesi
  • İdeolojik: Dünyanın en baskın fikirleri

Kaynaklar:

¹ How can the analysis of power and process in policy-making improve health outcomes?

² What is Rationality? What is Power?

Ahmet AKIN, (E) Topçu Kurmay Albay


Yazan | 2017-05-19T13:58:43+00:00 Mayıs 16th, 2017|Harp ve Strateji|0 Yorum

Yazar Hakkında:

K.K.K’lığından emekli topçu kurmay albay. Kara Harp Okulu, Kara Harp Akademisi ve Silahlı Kuvvetler Akademisi’nden mezun. 11 yıldan fazla süreyle NATO'da görev yaptı. Çok iyi seviyede Almanca ve İngilizce bilir. NATO, Küresel Siyaset, Küresel Terörizm konularında serbest yazar.
%d blogcu bunu beğendi:
/* Omit closing PHP tag to avoid "Headers already sent" issues. */