Kimlik hırsızlığı nedir? Kimlik hırsızlığına karşı alınacak önlemler nelerdir?

//Kimlik hırsızlığı nedir? Kimlik hırsızlığına karşı alınacak önlemler nelerdir?

Kimlik hırsızlığı nedir? Kimlik hırsızlığına karşı alınacak önlemler nelerdir?

Kimlik hırsızlığı nedir?

Kimlik hırsızlığı, bir mağdurun kişisel bilgilerini yetkisiz yere ele geçirmektir.

Kimlik hırsızlığı bütün dünya ülkelerinde giderek yaygınlaşan bir sorun haline geliyor. Dolandırıcılar, birinin kimliğini çalmak ve hedef alınan kişi ya da kuruluşları dolandırmak için gittikçe daha fazla yol keşfediyorlar.

Son araştırmalar sanal ortamlarda kimlik hırsızlığının her yıl milyonlarca insanı mağdur ettiğini ortaya koymaktadır.

Kimlik hırsızları, mağdurların kimlik bilgilerini kurtarmak için zaman ve para harcamalarına neden olmaktadırlar.

Hırsızlık ve dolandırıcılığa neler çanak tutmaktadır?

Bu bir çok faktörün bir araya gelmesiyle ilgilidir:

  • Tüketici veya bilgisayar kullanıcılarının internette gezinirken kimlik bilgilerini koruma konusundaki bilgisizliği,
  • Facebook, twitter, instagram gibi sosyal platform sağlayıcılarına olağanüstü güven;
  • Sosyal platformların gelir elde etmek ihtiyacında olması ,
  • Sosyal medya ve internet kullanımında güvenlik standardının bulunmaması.

Kimlik hırsızlığının önlenmesi konusunda küresel bilinç henüz tam olarak oturmamış olsa bile, yakın gelecekte küresel standartların oluşturulacağına ve kimlik hırsızlığının önleneceğine inanmak istiyoruz.

Yangına körükle gitmeyin

Facebook, Twitter, Instagram, Flickr ve YouTube…gibi sosyal medya siteleri, kişisel bilgilerinizi kullanarak hedefli reklam geliri elde ederler. Kişisel bilgileriniz ne kadar ayrıntılı ise, sosyal medya siteleri için o kadar iyidir. Bu maksatla sosyal medya siteleri her fırsatta sizi kayıtlı kullanıcı olmaya zorlarlar.

  • Yetersiz kanun denetimi,
  • Sosyal medya kullanımıyla ilgili ulusal veya uluslararası standartların bulunmaması,
  • Kullanıcıların güvenlik, kimlik hırsızlığı ve dolandırıcılık konularında eğitimsiz olması, kimlik hırsızlarının işini kolaylaştırmaktadır.

Ek olarak sosyal medya siteleri tonlarca çok gizli kullanıcı bilgilerine de sahiptirler. Asıl dikkat çeken husus, sosyal medya sitelerinin güvenliğe yeterince önem vermemeleridir. Bu nedenle sosyal medya sitelerinin hemen hemen tamamı hem içeriden hem de dışarıdan gelecek bilgisayar korsanı taarruzlarına ve hırsız sızmalarına karşı korunmasız durumdadır.

Pazarlama cephesinde, Google son zamanlarda sosyal medya içinde bireyin etkisini değerlendirmek için bir algoritma patenti geliştirdi. Yayınlandığında, etki derecesini yükseltmek için muhtemelen sosyal medya sitelerine daha fazla katılımı teşvik edecektir.

Fırsattan yararlanma suçları

Sosyal medyanın giderek artan ölçüde kullanılması, online kimlik hırsızlarına eskiyle kıyaslanmayacak ölçüde yeni hırsızlık olanakları sunmaktadır. Örneğin; Instagram, Twitter veya Facebook gibi sosyal medya sitelerinde durum güncellemeleri kimlik hırsızları tarafından yakından takip edilmektedir.

  • Eğer siz durum güncellemelerinde “hafta sonu tatilinde şehir dışına çıkacağım.” diye yazarsanız, kendinizi “ev soygunu” için hazır hale getirmişsiniz demektir.
  • Ya da siz bir hafta sonu iş gezisine gideceğinizi durum güncellemesinde yazarsanız, hiç bir şeyden haberi bile olmayan ailenizi saldırı ve soygun için hedef haline getirmiş olursunuz.

Konu sinsice kimlik bilgilerini çalmak olunca, Flickr ve YouTube’a da dikkat çekmek isterim. Flickr’da fotoğraflarınızın paylaşılması, YouTube’da videolarınızın  yayınlanması kimlik hırsızlığı peşinde olanlara sizinle, ailenizle, evinizle, favori hobilerinizle, ilgi alanlarınızla ve arkadaşlarınızla ilgili inanılmaz bilgiler sağlar.

Dediğimiz gibi sosyal medya platformları, kötü amaçlarla kullanım için dünden hazırdır. Bir çok sosyal paylaşım sitesi sizden kimlik bilgilerinizi, kimlik numaranızı, ehliyet bilgilerinizi, ehliyet numaranızı ister ve hiç kimseyle paylaşmayacaklarına dair güya size söz de verirler. Bu gibi gizli kalması gereken bilgileri asla sosyal paylaşım sitelerinde kullanmayın. Çünkü, özellikle fotoğraflar, kimlik numaraları, pasaport ve ehliyet numaraları hırsızlar ve dolandırıcılar tarafından çok değişik şekillerde sizi dolandırmak için kullanılabilir. Bu kapsamda aşağıdaki gerçek bilgileri asla hiç bir sosyal paylaşım sitesinde kullanmayın:

  • Adınız ve soyadınız (Özellikle varsa orta adınız)
  • Doğum tarihiniz (çoğunlukla bu istenir)
  • Doğum yeriniz
  • Medeni durumunuz (evli/bekar)
  • Okulunuzun bulunduğu şehir, okuldan mezuniyet tarihiniz
  • Köpeğinizin adı
  • Diğer bilgiler, ilgi alanları, hobiler

Korku hikayeleri

Siz belki de köpeğinizin adının paylaşılmasının, liseden mezuniyet tarihinizin kaydedilmesinin, üye olduğunuz bir organizasyonun adının yazılmasının neden sakıncalı olabileceğini tam olarak anlayamamış olabilirsiniz. Bu gibi gizli kalması gereken bilgileri, sosyal paylaşım sitelerinde bulundurmamanızla ilgili bir çok yaşanmış hikaye vardır:

  • Yukarıda paylaştığınız bilgileri ele geçiren kimlik hırsızları veya sanal dolandırıcılar, bu bilgileri kullanarak sizin nezdinizde güven kazanmaya, online konuşmalarla sizden ilave bilgiler sızdırmaya çalışabilirler. “Firmanız ya da çalışanlarınız hakkında şikayet var, biz polisiz, savcıyız, amcanızın yeğeniyiz, MİT’çiyiz vb.” diyerek, sizden ilave bilgiler sızdırmak isteyebilirler.
  • GPS-yeteneği olan telefonlar yani akılı telefonlar, sizin evinizin yerini, evinizin veya işinizin açık adresini, gezdiğiniz mekanların nereleri olduğunu siz farkında olmadan da karşı tarafa aktarmaktadır.
  • Facebook profillerinin yüzde doksan beşinin gözden geçirilmemiş, güvenlik sağlamayan ve suç amacıyla kullanılabilecek en az bir uygulaması vardır.
  • İçeriğinde yanlış ve yanıltıcı bilgiler, yazışmalar bulunan sahte profiller, sizi veya yakınlarınızı karalamak ve size hakaret etmek maksadıyla kullanılabilir.
  • Sadece Facebook, Twitter ve e-posta bilgileriniz kullanılarak iyi korunmayan bir banka hesabındaki bütün paralarınız kimlik hırsızları tarafından çalınabilir.

En iyi uygulamalar

Hemen koşarak sosyal medya hesaplarınızı kapatmaya gitmeyin. Kiminle neyi paylaşacağınız konusunda daha akıllıca hareket edebileceğiniz yöntemler de vardır. Aşağıdaki uygulamaları kullanarak kimlik avcılarının, hırsızların tuzağına düşmeden, sosyal medyayı güvenle kullanabilirsiniz.

  • TC Kimlik No’nuzu ve Ehliyet Numaranızı hiç kimseye vermeyin, yazmayın, kaydetmeyin.
  • Her bir profil için (Facebook, Twitter, YouTube, Flickr, Instagram ..vb.) ayrı ayrı kullanıcı adı ve şifre kullanın.
  • Şifrenizi düzenli olarak, en az 3 ayda bir değiştirmeyi unutmayın.
  • Her ne sebeple olursa olsun, üçüncü kişilere kullanıcı adınızı ve şifrenizi vermeyin.
  • Şifrenizi ve kullanıcı adınızı asla bilgisayarda saklamayın.
  • Sosyal medyada çok fazla aktif olmak istiyorsanız, kişisel bilgilerinizi, gizli kalması gereken bilgilerinizi profilinize yazmayın. Bu bilgiler, şifre doğrulamasında hırsızların işine yarayabilir.
  • Şu bilgileri asla listelemeyin: Doğum tarihiniz, kasabanız, ev adresiniz, liseden veya üniversiteden mezuniyet tarihiniz, esas kullandığınız e-mail adresiniz.
  • Sadece tanıdığınız kişilere davet mesajı gönderiniz. Eğer gerçek hayatta tanımıyorsanız, arkadaşlarınızın arkadaşlarına davet mesajı göndermeyiniz.
  • Şifre doğrulama sorularında, “Annenizin kızlık soyadı nedir?” gibi spesifik bir soruya cevap vermek yerine,  doğrulama sorularında bütün cevaplar için tek bir şifre kullanınız.
  • Eğer gerçek doğum gününüzü kullanmak istemiyorsanız, gerçek doğum gününüze yakın bir tarihi kullanın.
  • Kime neyi yazdığınızı iyice denetleyin. Çünkü yazdıklarınız bir gün size  karşı kullanılabilir.
  • Banka hesaplarınızı düzenli olarak kontrol edin, anormal hesap hareketleri var mı? Kontrol edin. 

Tüketiciler, internet kullanıcıları, sosyal medya paylaşımcıları sosyal medyanın nasıl kullanılacağı, kimlik bilgilerinin nasıl gizleneceği konusunda iyice eğitilmelidir. Çünkü, sosyal medya kullanıcıları her an tehdit altındadır. Sosyal medyalar da kullanıcılarının hassasiyetlerini bilmek durumundadır. Sosyal medyadan gizli kişisel bilgilerin sızması, hem o bilgilerin sahibine, hem de sosyal medyanın kendisine zarar verecektir.

Geçen gün Google+ hesabıma girdiğimde, profil resmimin değiştirilmiş olduğunu gördüm. Google+ hesabımda kullandığım şifre, bana göre zordu. Harf-rakam-büyük/küçük harf- sembollerden oluşan 9 haneli bir şifreydi. Şifremi kim kırdı, niye kırdı, nasıl kırdı, neden profil fotoğrafımı değiştirdiler, başkaca amaçları neydi? Bilmiyorum.

Avukatlar uyarıyor

Kötü niyetli kişi yani kimlik hırsızları size ait bilgileri ele geçirdikten sonra bir muhtarlıktan alacağı kayıp belgesiyle yeni bir nüfus cüzdanı çıkarabilir. Dolandırıcılar için en kritik nokta dolandırıcının sahte nüfus cüzdanı sahibi olmasıdır.

Sahte hüviyeti oluşturan kişi bankaya gidip paranızı çekebilir. Adınıza kredi alabilir, araba kiralayabilir. Ayrıca sahte vekaletname çıkararak tapu dairesinde evinizi, dükkanınızı kendisine aitmiş gibi satabilir. Dolandırıcı sahte kimlik bilgileri ile adınıza yeni bir şirket kurabileceği gibi, ayrıca kendisini alacaklı gösterip bir senet düzenleyerek size ilamsız icra takibatı yapabilir.

Mahkemeler şu anda bunlara benzer davalarla dolu. Bunlardan korunmak için hesapları ve vergi dairesi kayıtlarını sık sık kontrol etmek, bankalarda belli limit üzerindeki işlemlere onay aldırtmak ve güvenlik sorularının sayısını artırmak işe yarayabilir.

Konuyu daha iyi anlamak için aşağıdaki örnekleri okuyalım:

  • Kimlik bilgileri çalınan Hasan Karaselim’e kendi adına kurulan üç naylon şirket nedeniyle haciz cezası geldi. Vergi cezaları katlanmış olarak ödenmeyi bekliyor. 
  • Kimlik Bilgileri çalınan Ayşe Duman’ın X bankasına 50 000 TL kredi borçu çıktı.
  • Kimlik bilgileri çalınan Hüseyin Yaman, sosyal yardım almak için kaymakamlığa gitti. Yabancı uyruklu bir kadınla evli olduğunu ve bir de çocuğu olduğunu öğrendi. Boşanma davası açan gerçek eşi, kalp krizi geçirdi,  ölümden döndü. 
  • Kimlik bilgileri çalınan Kahraman Aktürk, İstanbul ve Antalya mahkemelerinde 70 ayrı dolandırıcılıktan yargılandığını öğrendi.
  • Kimlik bilgileri çalınan Kayserili Rıza Nuryüzlü adına 95 adet cep telefonu hattı çıkarıldı.
  • Kimlik bilgileri çalınan Hatice Pak, haberi olmadan kocasından boşandığını öğrendi.

‘İnternete düşen bilgiler anahtar gibidir’

İnternete düşen kişisel veriler ile sahte nüfus cüzdanı çıkartıldıktan sonra dolandırıcılar işin her şey kolaylaşır. Çünkü internete düşen bu bilgiler anahtar gibidir. Dolandırıcılar da bu anahtarın açacağı kapıları çok kolay bulacaktır. Zaten onların işi sistemde açık aramaktır ve bu kişisel veriler özellikle sosyal medya platformları vasıtasıyla sistemde açık yarattı. Mağdur olanlar ise hazineye dava açabilir ama bu da dolandırılmasına engel olmayacaktır. Sadece kaybını devletten talep edebilir. Bu da uzun bir hukuki süreç anlamına geliyor. Kazanırlar mı? Sanırım çok zor bir soru bu!

Kimlik hırsızlığı bizim için nasıl bir tehlike yaratıyor?

 

Bilişim uzmanları kimlik numaralarının değiştirilmesinin kolay olmadığını, hatta kaos yaratacağına işaret ediyor.

Emniyet yetkilileri ise, vatandaşları dikkatli olmaya davet ediyor. “Her telefondan, kapıya gelen herkesten ve aldığınız her e-postadan şüphelenmeniz gerekir.” diyerek kimlik bilgilerinin çalınmasının yaratacağı tehlikenin önemine işaret ediyorlar.

Gelinen noktada gerçek şu: Daha önce kimlik bilgilerine profesyonel dolandırıcılar zorlukla ulaşabiliyorlardı. Şimdi ise amatör dolandırıcılar bile kimlik bilgilerimize rahatlıkla ulaşabilecek.

Peki uzmanların verdiği bilgiler ışığında; bu dolandırıcılar neler yapabilir?

Siz ne gibi önlemler almalısınız?

Kişisel veriler nelerdir?

Kişisel veri, gerçek veya tüzel kişilere ait olan ve kişilerin belirlenebilir olmasını sağlayan her türlü özel bilgidir. Bu yönüyle kişisel veri, yalnızca kişilerin tanınmasını ve teşhisini sağlayan bilgilerden ibaret değildir. Kişilerin fiziki, sosyal, kültürel, mali, psikolojik vb. tüm bilgileri kişisel veri kapsamına girmektedir. Bu kapsamda kişilerin vatandaşlık ve vergi numaraları, kimlik, pasaport ve ehliyet bilgileri, sosyal güvenlik numaraları, ev ve iş yeri adresleri, e-posta adresleri, telefon numaraları, faks numaraları, özgeçmişleri, fotoğrafları, videoları, kan grupları, adli sicil (sabıka) kayıtları gibi kişinin belirli veya belirlenebilir olmasını sağlayan tüm bilgiler kişisel veri özelliğini taşımaktadır. Ülkemizde yaşayan bütün kişiler, verilerin korunması kapsamına girmektedir. Ancak, verileri devlet değil, siz korumak zorundasınız!

Telefonda dolandırıcılık

Kötü niyetli kişiler telefonda sizi arayarak, kimlik bilgilerinizi, yakınlarınızın tek tek isimlerini ve adresinizi gerçeğe uygun olarak söyleyerek, banka hesap numaranızı, kredi kartı bilgilerinizi ve kredi kartı şifrenizi isteyebilirler. Bu nedenle telefonda sizi herhangi bir numaradan arayan tanımadığınız kimselerle asla konuşmayın. Hatta bu gibileri “Sizi polise şikayet edeceğim” diyerek tehdit edin. Kimlik hırsızlığı peşinde olanlar, telefon konuşmasının daha başlangıcında sizinle ilgili bazı bilgileri doğru söyleyerek “Ben X bankasından arıyorum Y bey/hanım nasılsınız?” diyerek sizde güven uyandırmaya bile çalışabilirler. Dolandırıcılar sizi 155 gibi Polis İmdat hattına ait numaralar üzerinden veya savcılıktan bile arıyor gibi yaparak maddi taleplerde bulunabilirler. Hiçbir koşulda tanımadığınız kişilerle kimlik veya banka bilgilerinizi paylaşmayın.

Kapıda dolandırıcılık

Sızdırılan kimlik bilgileri arasında adresleriniz de olabilir. Hırsızlar, adresinize sizin bilginiz olmasa bile kargo göndermiş gibi yapabilirler. Hatta sahte kargo göndererek, sizden yüklü miktarlarda gönderi ücreti talep edebilirler.

Göndericinin kim olduğunu bilmiyorsanız, asla adresinize gelen veya geleceği söylenen gönderiler için para ödemeyin.

Sitede adınızı aratmayın

Kimlik ve kişisel bilgilerin yüklendiği sitelerde kendi adınızı aramayın. Arkadaşlarınıza da aratmayın. Bu sizin yaşadığınızı doğrulayacaktır. Bilgilerin 6 yıl içinde sızdırıldığı düşünülürse şu an bu kayıtta olan kişilerin bütün bilgileri güncel olmamalıdır. Evini satanlar, başka eve kiraya çıkanlar, bekarken evlenenler, ölenler, boşananlar vb. olmuş olabilir. Bu yüzden kimlik hırsızlarının elindeki bilgilerin değeri her geçen gün azalmaktadır. Hırsızlar da bunu bildiklerinden, halen yaşamakta olan, medeni hali değişmemiş bulunan, aynı adreste oturmaya devam eden kişilerin peşine düşerler. Bu gibileri bulmaya çalışırlar.

Thanksgiving.epicm.org adlı site ziyaretçilerini tuzağa düşürerek özel bilgilerinize kolaylıkla ulaşıyor. Kimlik avı hırsızlığı yapan siteye ziyaretçilerimizin itibar etmemeleri ve her hangi bir sorgulama işlemi yapmamaları konusunda yetkililerden açıklama geldi. Aksi halde sitede çalıştırılan sorguda bilgisayarınıza sızılmış olacaktır.

Turkish Citizenship Database adlı isimle yayına başlayan Thanksgiving vatandaşların bilgilerinin açığa çıkmasına neden oluyor. Bilgilerin yayılması üzerine ziyaretçi sayısı artan siteye yоğunluktan dolayı erişim neredeyse durma noktasına geldi. Turkish Citizenship Database siteye giriş yapmanız halinde sizinde kimlik bilgilerinize kolaylıkla sızma yapılacaktır.

Hırsızlar çalınan bilgilerle neler yapabilir?

Hırsızlar çalınan kimlik bilgileri ile ilgili vatandaşlar aleyhine kredi çekebilirler. Bir başkasına kefil olabilirler. Hatta şirket bile kurabilirler. Bankalarda tasarrufi işlemlerde bulunulabilirler. İnteraktif bankacılık vasıtalarını kullanılabilinir. Ancak, bütün bunların yapılabilmesi için, ilgilinin imzası, ikametgah belgesi veya telefon bilgisi ile sistemde kayıtlı telefonuna gelen şifre ve mesaj bilgilerine de ihtiyaç vardır. Ek olarak bunlardan biri veya birkaçı gerçek kişiden bir şekilde temin edilebildiği takdirde bu işlemler de yapılabilir.

Kimlik bilgilerinin çalınmasının bir diğer önemli sonucu ise, bilgi sahiplerinin kişisel verilerinin kaydedilerek veya ele geçirilerek kategorize edilmesi, tasniflenmesi ve halk dilindeki tabirle kişilerin adeta fişlenmesidir.

Hukuk ne diyor?

Kişisel verilerin kaydedilmesi ve kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme Türk Ceza Kanunu’nun 135. ve 136. maddesi kapsamında bizim hukuk sistemimizde suç olarak tanımlanmıştır.

Kimlik bilgileri çalınan vatandaşlar Cumhuriyet Başsavcılığına başvurmak suretiyle faillerin tespiti ve cezalandırılması için şikayet dilekçesi verebilirler. Bununla birlikte bu suç tipleri Türk Ceza Kanunu’nun 139. maddesine göre şikayete bağlı suç tipleri olmayıp resen koğuşturulabilen suç tipleridir, yani ilgililer şikayetçi olmasa bile kamu adına soruşturma yapılır ve failler tespit edilirse kamu davası açılır.

Kaynaklar:

¹ Identity Theft

² What Are Identity Theft and Identity Fraud?

Ahmet Akın, (E) Kurmay Albay

Yazan | 2017-05-02T09:33:09+00:00 Mayıs 1st, 2017|Bilim ve Teknoloji|Kimlik hırsızlığı nedir? Kimlik hırsızlığına karşı alınacak önlemler nelerdir? için yorumlar kapalı

Yazar Hakkında:

K.K.K’lığından emekli topçu kurmay albay. Kara Harp Okulu, Kara Harp Akademisi ve Silahlı Kuvvetler Akademisi’nden mezun. 11 yıldan fazla süreyle NATO'da görev yaptı. Çok iyi seviyede Almanca ve İngilizce bilir. NATO, Küresel Siyaset, Küresel Terörizm konularında serbest yazar.
%d blogcu bunu beğendi: