Küresel terörizmin yayılması ve küresel terörizmin tahrip etkisi

Anasayfa/Harp ve Strateji/Küresel terörizmin yayılması ve küresel terörizmin tahrip etkisi

Küresel terörizmin yayılması ve küresel terörizmin tahrip etkisi

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra küresel terörizmin yayılması engellenememektedir. Teknolojik gelişmeler, ‘küresel  terörizmin tahrip etkisi’ni çok arttırmıştır. Terör örgütlerinin kitle tahrip silahlarını ele geçirmelerinden endişe edilmektedir. Nükleer ve biyolojik terörizm tehdidi artarak devam etmektedir.

Terörizm nedir?

Terörizm, genellikle, siyasi bir davayı daha da ileri götürmek için şiddetin kullanımı veya tehdidi olarak anlaşılır. Terörizmin evrensel olarak kabul edilmiş bir tanımı yoktur.

Son on yılda dünyadaki terör eylemleri belirgin bir şekilde artmıştır.

Terörizm dünyanın pek çok yerinde nispeten daha az görülmektedir. Terörizm Güney Asya, Orta Doğu ve Afrika gibi belirli bölgelerde veya istikrarsız ülkelerde yoğunlaşmıştır.

Terörizm sadece 21. yüzyıla ait bir mücadele yöntemi de değildir. M.S. I nci yüzyılda Yahudiler tarafından hakim otorite konumunda olan Romalılar’a karşı terörist eylemlerde bulunulmuştur. Terörizmin kökleri 2000 yıl öncesine kadar uzanır.

Modern terörizm veya küresel terörizm

Terörizm son yıllarda siyasi bir amacı gerçekleştirmek için çok daha fazla kullanılmaya başlanmıştır. Modern terörizm, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupa güçlerinin eski imparatorluk topraklarında milliyetçi hareketlerin yükselişi şeklinde ortaya çıkmıştır. Küresel terörizm şeklinde de ortaya çıkan anti-sömürge hareketlerinin amacı hem kendi kamu oylarını hem de dünya politikasını etkilemektir.

Küresel terörizmin yayılması  ve 11 Eylül saldırısı

Terörizm İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra küresel bir boyut kazanmış, eylemlerde kullanılan tekniklerin geliştirilmesiyle, terörizmin tahrip etkisi her geçen yıl daha da artmıştır.

11 Eylül 2001 olayları genellikle bu görüşü savunmak için örnek eylem tanımlaması olarak kullanılmaktadır.

‘Küresel terörizm’in tahrip etkisi konusundaki tartışmalarda, 11 Eylül 2001’de ABD’ye karşı gerçekleştirilen terörist saldırıların çok derin etkiler doğuran olaylar olduğunda şüphe yoktur.

Dünya Ticaret Merkezi’ne ve Pentagon’a yapılan saldırılar ile Beyaz Saray’a doğru gittiği düşünülen United Airlines’ın 93 uçuş numaralı uçağının düşürülmesi 3.000 civarında kişinin ölümüne neden oldu. Böylece bu olay tarihte en çok hasara ve ölüme sebep olan terörist saldırı olarak anılmaya başlandı.

Olayın etkileri çok daha büyüktü. Çünkü hedefleri sırasıyla küresel finansal gücün, küresel askeri gücün ve küresel siyasi gücün sembolleriydi.

11 Eylül olaylarının ABD üzerindeki psikolojik ve duygusal etkisi ancak 1941 yılındaki Pearl Harbour baskınıyla karşılaştırılabilirdi. Her iki olay ABD’nin vurulamaz olduğu efsanesini yıkmıştır.

Ancak 11 Eylül tek başına terörizmin küresel önemini ortaya koymaz.

  • Örneğin ölümlerin boyutu, diğer savaş türleriyle karşılaştırıldığında oldukça düşük düzeydedir. Temmuz ve Ağustos 1916’daki Somme Savaşı’nda 1 milyondan fazla asker ölmüştür. Somme Muharebesi, Birinci Dünya savaşı esnasında, 1916 yılında, Fransa’da cereyan etmiştir. Bu savaşta Almanlar ve Fransız ve İngilizlere karşı çarpışmıştır. Somme Muharebesi, Birinci Dünya Savaşı’nın en büyük çatışmalarından biri olarak tarihte yer almıştır.
  • Ağustos 1945’teki Hiroşima atom bombası saldırısında ölenlerin sayısı ise 200.000 civarındadır.
  • 11 Eylül’ün önemi, kolay kolay kontrol edilemeyen bir güvenlik tehdidinin ortaya çıkışım temsil etmesidir. Bu tehdit, neredeyse tarifsiz tahribat ve ölüme neden olma potansiyeline sahiptir ve kendisine karşı korunulması oldukça zordur.

Küresel terörizmin yayılması ve tahrip etkisi

Modern terörizm bazen ‘yıkıcı terörizm’ bazen de `hiper-terörizm’ olarak da isimlendirilmektedir.

Bu terörizm türü niçin bu kadar radikal ve tahrip edicidir?

Niçin küresel terörizmin tahrip etkisine karşı konulması çok zordur?

Bunun üç nedeni olduğu söylenmektedir:

1. Küresel terörizme karşı savunmak çok zordur:

Doğası gereği terörizme karşı savunma çok zor ve belki de imkansızdır. Terörizm, düzenli ordulardan farklı olarak sivil halktan ayırt edilemeyecek şekilde kamufle olmuş küçük gruplar ya da hatta yalnız bireyler tarafından gizlice gerçekleştirilen bir eylemdir. Bu tür zorluklar yeni terör taktiklerinin keşfedilmesiyle, özellikle de intihar terörizmine yoğun şekilde başvurulmasıyla aşırı derecede artmıştır.

Editörün Önerisi >>  Nazi propaganda prensipleri nedir? Yönetimde nasıl uygulanmıştır?

Başkalarını öldürmek için kendi hayatlarını feda etmeye hazır olan saldırganlara karşı nasıl korunma sağlanabilir? Bu, terör saldırılarının azaltılması mümkün olsa da tehdidin asla ortadan kaldırılamayacağının düşünülmesine neden olmaktadır.

2. Küresel terörizmin tahrip potansiyeli çok artmıştır:

Terörizmin potansiyel kapsamı ve boyutu, modern teknoloji sayesinde ve özellikle de WMD (Weapon of Mass Destruction-Kitle Tahrip Silahı)’nin teröristlerin eline düşmesi olasılığı çerçevesinde ciddi şekilde artmıştır.

‘Nükleer terörizm’ olasılığı artık hayal ürünü bir olgu olmaktan çıkmış gözükürken, 11 Eylül Olayları’ndan beri hükümetler, teröristlerin ‘kimyasal ve biyolojik silâhlar’ kullanması olasılığı çerçevesinde planlar yapmaya çalışmaktadırlar.

ABD’de bazı terör uzmanları, dünyadaki bütün nükleer materyali etkin bir şekilde koruma altına alacak küresel bir ittifak oluşturulmadığı sürece gelecek on yıllık dönemde ABD’ye yönelik nükleer bir saldırı gerçekleştirilmesinin olasılık dahilinde olduğunu, daha uzun dönemde ise böyle bir saldırının kaçınılmaz olduğunu iddia etmiştir.

Bu düşünce, büyük ölçüde Sovyetler Birliği’nin çökmüş olmasından dolayı nükleer materyalin ve teknolojinin daha yüksek oranda erişilebilir olduğuna dayanmaktadır.

Dayandığı diğer şey ise süper güçler döneminde nükleer savaşın önlenmesinde yardımcı olmuş olan Karşılıklı Kesin Yıkım (Mutually Assured Destruction -MAD) doktrininin, kimliklerinin ve bulundukları yerlerin gizemli bir şekilde gizlendiği terör şebekelerine uygulanamayacağıdır.

3. Küresel teröristler kitle tahrip silahlarını kullanma konusunda çok isteklidir:

Küresel terörizmin yayılması ve terörizmin yükselişiyle ilgili tartışmalara paralel olarak modern teröristlerin sadece WMD’ye daha kolay ulaşmadıkları, fakat aynı zamanda onları kullanma konusunda daha fazla istekli oldukları ileri sürülmektedir.

Bunun nedeninin modern teröristlerin önceki terörist nesillere göre ahlaki ya da insani değerler tarafından daha az sınırlandırılmış olduğu iddiasıdır.

İslami terörizm bağlamında bu, İslam’ın değişmez düşmanı olan Batı toplumunu ve onun değerlerini şeytani ve özünde yozlaşmış olarak gören radikal nitelikli siyasi-dini bir ideolojiyle açıklanmaktadır.

Küresel terörizmin yayılması devam etmektedir.

Küresel terörizmin yayılması devam etmektedir.

Küresel terörizmin askeri etkinliği:

Terörizmin askeri etkinliğiyle ilgili şüpheler mevcuttur. Belli terörist saldırılar yıkıcı etkiye neden olabilse de, doğası gereği terörizm değişik hedeflere yöneltilmiş ara sıra gerçekleştirilen bir seri saldırıdan oluşmaktadır. Bu şekliyle devletler arasında gerçekleştirilen kitlesel savaşın neden olduğu uyumlu, devamlı ve sistematik tahribattan çok farklıdır.

11 Eylül 2001 saldırılarından itibaren, 2014 yılı sonuna kadar ABD topraklarında gerçekleştirilen terör saldırılarından ölenlerin sayısı 3066’dır. Buna Afganistan ve Irak Savaşları esnasında öldürülenler dahil değildir.

Bundan başka terörizm, (suikastlar yoluyla siyasi partileri ortadan kaldırabilse de) hükümetleri yıkamamakta ya da toplumu yok edememektedir.

Gerçekten terörizmin işleyişi, askeri etkisi yoluyla değil, doğurduğu korku ve endişeye hükümetlerin ve halkların tepki vermesi çerçevesinde olmaktadır.

‘Küresel terörizmin yayılması’nın halk tarafından desteklenmesi:

Terör kampanyalarının başarılı olduğu durumlar, bir ulusal ya da etnik grubun çıkarlarını geliştirme ya da savunma girişimleriyle ilişkili oldukları durumlardır. Bu durumlarda terörizm hareketleri önemli oranda halk desteği elde etmektedir. Bu durum küresel terörizmin yayılması gerçeğini kolaylaştırmaktadır.

  • 1948’de İsrail devleti kurulmadan önce gerçekleştirilen Yahudi terörizmi ile Afrika Ulusal Kongresi’nin (ANC) Güney Afrika’daki ırk ayrımcılığı rejimine karşı başvurduğu terörizm buna örnek olarak yenilebilir.
Editörün Önerisi >>  Kilit personel angajmanı nedir? Terörle mücadelede nasıl kullanılır?

Terör kampanyalarının sınırlı halk desteği elde edebildiği durumlarda, terör saldırıları, hükümetin askeri misillemesine neden olma etkisi nedeniyle, sivil halk arasında (korku ve endişe yerine) düşmanlık ve öfke yaratarak ters tepebilir. Terörizm fikrinin özellikle Filistinliler arasında yayılması bundandır.

  • 19. Yüzyıl’ın sonundaki anarşist terörizm ile 1960’lar ve 1970’lerdeki terörizm kesin olarak buna örnek olarak verilebilir.

İslamcı terörizm Irak, Afganistan ve başka yerlerdeki isyan savaşlarında önemli rol oynarken Batı toplumları açısından son yıllara kadar ciddi bir tehdit oluşturmuyordu. Batılılar, özellikle Avrupa topraklarına terörizmin yayılmasından endişe etmiyordu. Ancak, başta Paris ve Brüksel olmak üzere önemli Batı şehirlerinin Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD) militanlarınca bombalanması, Batı’yı uykusundan uyandırmaya yetmiştir.

Küresel terörizmin yayılması ve korkular:

Bazı uzmanlara göre, terörizm ve küresel terörizmin yayılmasıyla ilgili korkular, İslam ile Batı arasında bir medeniyetler çatışması çıkmasıyla ilgili varsayımlara dayandırdıkları için abartılıyor olabilirler. ‘Küresel terörizmle savaş’ kapsamında ortaya çıkan söylem de bu korkuların devam etmesine katkıda bulunmaktadır. Bir `medeniyetler çatışmasının’ ortaya çıktığıyla ilgili geniş kapsamlı düşünce konusunda şüpheler olduğu gibi, İslamcı terörizm uygarlık açısından analiz edildiğinde ayakta kalamayabilir.

İslamcılık, uyanan Müslüman dünyanın öncü kolu olmaktan çok, özellikle cihatçı şekliyle, geleneksel İslami değerlere ve İslam kültürüne dayanmayan Ortodoks İslam’ın sapkın bir koludur. 2014’te birden bire ortaya çıkan IŞİD bunun en son örneğidir.

Bundan başka Müslüman halklarının insan hakları, hukukun üstünlüğü gibi ‘Batılı’ değerlere karşı olduklarına dair çok az kanıt bulunmaktadır. Afganistan, Irak ve Suriye’den kaçanların Batı’ya sığınmak istemesi bundandır. Batı ve ABD özellikle mülteciler vasıtasıyla küresel terörizmin kendi topraklarına yayılmasından korkmaktadır.

Eleştirel teorisyenler, daha ileri giderek ‘küresel teröre karşı savaşın’ ve onun üzerine dayandırıldığı abartılmış terörizm korkularının, ABD’nin hegemonyasını sürdürme çabalarının meşrulaştırılmasına, özellikle de ABD’nin petrol zengini Orta Doğu’daki varlığının haklılaştırılmasına ve daha geniş kapsamlı ‘korku politikasının’ geliştirilmesine hizmet ettiğini ileri sürmektedirler. Eleştirel teorisyenlere göre küresel terörizmin yayılmasından korkmamak gerekmektedir.

Bu son belirtilen düşünce, teröre karşı savaşın, artık komünist tehditten korkmayan toplumlarda iç birlik ve amaç hissi yaratmak için ABD ve diğer Batılı devletler tarafından ortaya çıkarılmış, temelde ideolojik olarak oluşturulmuş bir olgu olduğuna işaret etmektedir. Bir anlamda bu bile küresel terörizmin yayılması gerektiği fikrinin İslam toplumlarında taban bulmasına hizmet etmektedir.

Bu görüşe göre, otoriter toplumlardakiler kadar demokratik toplumlardaki yönetici elitler de tehdit edici ya da düşman olan ‘diğeriyle’ ilgili efsaneler yaratarak konumlarını güçlendirmektedirler. Küresel terörizmin yayılması tehdidi bunlardan sadece biridir.

Modern dönemin şartlarında terörizmle ilgili korkular kitle imha silahları (WMD) ve nükleer terörizmle ilişkilendirildiğinde, topluma daha fazla korku salacaktır. Bu da küresel terörizmin yayılması için gayret gösteren terörist örgütlerin amacına hizmet etmek olacaktır.

Kaynaklar:

¹ Küresel Siyaset, Andrew Heywood, Adres yayınları (2014)

Ahmet AKIN, (E) Topçu Kurmay Albay


Yazan | 2017-03-01T22:38:07+00:00 Mart 1st, 2017|Harp ve Strateji|Küresel terörizmin yayılması ve küresel terörizmin tahrip etkisi için yorumlar kapalı

Yazar Hakkında:

K.K.K’lığından emekli topçu kurmay albay. Kara Harp Okulu, Kara Harp Akademisi ve Silahlı Kuvvetler Akademisi’nden mezun. 11 yıldan fazla süreyle NATO'da görev yaptı. Çok iyi seviyede Almanca ve İngilizce bilir. NATO, Küresel Siyaset, Küresel Terörizm konularında serbest yazar.
%d blogcu bunu beğendi:
/* Omit closing PHP tag to avoid "Headers already sent" issues. */