Maliyet ve Fayda Analizi İle Stratejik Karar Verme Nedir?

//Maliyet ve Fayda Analizi İle Stratejik Karar Verme Nedir?

Maliyet ve Fayda Analizi İle Stratejik Karar Verme Nedir?

Maliyet ve fayda analizi ile stratejik karar verme tekniği ilk olarak ABD’de kullanılmaya başlandı. Büyüme-sermaye payı oranına bakarak; şirket bünyesindeki firmalardan hangisinde büyümeye gidileceği, hangisinde küçülmek gerektiği, hangisinin satılarak elden çıkarılmasının uygun olacağı gibi bir çok sorunun cevabı, maliyet ve fayda analizi matrisi ile kolayca tespit edilebilir.

Maliyet ve fayda analizi niçin geliştirildi?

1970’li yıllarda, Boston Danışma Grubu Strateji Enstitüsü, bir şirketin portföyündeki yatırımların değerini ölçmek için bir yöntem geliştirdi. Geliştiricisi, Bruce Henderson’durEsnek ve kullanılması kolay olduğu için, BCG kutusu da denen maliyet ve fayda analizi tekniği, küçük bazı değişiklerle her ölçekteki firmada karar vericiler tarafından özellikle “öngörülemeyen pazarlarda” başarıyla kullanılabilir. BCG kutusu, her gelişen yeni duruma hızla adapte edilebilir.

Bu yöntemde Boston Danışma Grubu yatırımları dört gruba ayırarak, kendi geliştirdikleri bir matris üzerinde değerlendiriyordu:

Maliyet ve Fayda Analizi

  • Sağmal inekler (Cash cows) yüksek pazar payına ama  düşük büyüme oranına sahip yatırımlardır. Bu tarz yatırımlar, nakit para getirirler. Üstelik, yatırım maliyeti de düşüktür. Yüksek nakit para geri dönüşü vaat ederler. Danışmanların kararı: İneği sağmaya devam et.
  • Yıldızlar (Stars) yüksek pazar payına ve yüksek büyüme potansiyeline sahip yatırımlardır. Fakat pazarda büyüme bütün parayı yalayıp yutmaktadır. Starların ‘sağmal inek’e dönmeleri umulur. Danışmanların kararı: Yatırım yap.
  • Soru işaretleri (Question marks) veya ‘problemli çocuklar’ olarak nitelenen yatırımlar yüksek büyüme potansiyeline fakat düşük pazar oranına sahiptirler. Bir çok finansal destek ve kandırmaca ile, ‘yıldızlar’a dönüştürülebilirler. Danışmanların kararı: Zor bir karar.
  • Köpekler (Dogs) doymuş bir pazarda düşük pazar payına sahip iş birimleridir. Bu şekil yatırımlarda finansal faktörler (pazar payı ve büyüme oranı) dikkate alınmaz. Örneğin; sadece bir arkadaşa iyilik yapmak için yapılacak yatırımlar bu gruba girer. Danışmanların kararı: Tasfiye.

Not: Yatırım yapılırken kullanılacak olan en tehlikeli sözcükler, ‘bu defa zor’ demektir.

Kaynak:

¹ The Decision Book, Mikael Krogerus ve Roman Tschaeppeler (2011)

Ahmet Akın, (E) Topçu Kurmay Albay

Yazan | 2017-08-02T14:11:36+00:00 Ağustos 2nd, 2017|Ekonomi|Maliyet ve Fayda Analizi İle Stratejik Karar Verme Nedir? için yorumlar kapalı

Yazar Hakkında:

K.K.K’lığından emekli topçu kurmay albay. Kara Harp Okulu, Kara Harp Akademisi ve Silahlı Kuvvetler Akademisi’nden mezun. 11 yıldan fazla süreyle NATO'da görev yaptı. Çok iyi seviyede Almanca ve İngilizce bilir. NATO, Küresel Siyaset, Küresel Terörizm konularında serbest yazar.