Sağlıklı bilgisayar kullanma rehberi: Bilgisayar nasıl kullanılmalı?

//Sağlıklı bilgisayar kullanma rehberi: Bilgisayar nasıl kullanılmalı?

Sağlıklı bilgisayar kullanma rehberi: Bilgisayar nasıl kullanılmalı?

Sağlıklı bilgisayar kullanma konusu genç-yaşlı herkesi yakından ilgilendirmektedir. Microsoft firması ve ünlü Time dergisinca hazırlanan “sağlıklı bilgisayar kullanma rehberi”ni herkesin okuması gerektiğine inanıyoruz. Çünkü, artık bilgisayar hayatımızın vazgeçilmezi haline geldi ve maalesef çoğumuz doğru bilgisayar kullanma tekniklerini bilmiyoruz! Bu yüzden saatlerce bilgisayar ekranı karşısında oturan çocuklarımıza da sağlıklı bilgisayar kullanmak konusunda yol gösterici olamıyoruz.

“Sağlıklı Bilgisayar Kullanmak” konusundaki bu rehber, bilgisayarınızı daha rahat ve verimli şekilde kullanmanıza yardımcı olmak için Microsoft ve Time Dergisi’nden faydalanılarak hazırlanmıştır. Ayrıca bu rehber aşağıdaki Sağlık Uyarısı bölümünde açıklanan ağrı verici ve çalışmayı engelleyici yaralanmaların veya rahatsızlıkların oluşma riskini azaltmanıza da yardımcı olacaktır.

Bu kılavuzu okumak yalnızca birkaç dakikanızı alır ancak edineceğiniz bilgilerden her zaman yararlanabilirsiniz.

Sağlıklı bilgisayar kullanma neden önemlidir?

Klavye veya fare kullanımı ciddi yaralanma ya da rahatsızlıklara neden olabilir.

Bilgisayar kullanırken, diğer birçok etkinlikte olduğu gibi, ellerinizde, kollarınızda, omuzlarınızda, boynunuzda veya vücudunuzun diğer bölgelerinde zaman zaman rahatsızlıklar hissedebilirsiniz. Bununla birlikte, kalıcı veya tekrarlayan rahatsızlık, acı, zonklama, ağrı, karıncalanma, uyuşma, yanma veya tutulma gibi belirtiler hissederseniz, bunlar bilgisayar başında çalışmadığınız sırada görülse bile BU RAHATSIZLIK İŞARETLERİNİ GÖZ ARDI ETMEYİN VE EN KISA ZAMANDA BİR UZMAN HEKİME BAŞVURUN. Buna benzer belirtiler, sinirlerde, kaslarda, tendonlarda ve vücudun diğer bölgelerinde ağrılı ve kimi zaman kalıcı olarak işlev görülmesini engelleyen zedelenmelerin veya rahatsızlıkların göstergesi olabilir. Kas ve iskelet sistemini etkileyen bu rahatsızlıklar (MSD) arasında karpal tünel sendromu, tendonit, tenosinovit ve diğer hastalıklar sayılabilir.

Sağlıklı bilgisayar kullanma ve kas ve iskelet sistemi

Araştırmacılar kas ve iskelet sistemini etkileyen bu tip rahatsızlıklar (MSD) hakkındaki birçok soruyu henüz yanıtlayamamış olsalar da, bunların nedenleri üzerinde, aşağıdakiler de dahil olmak üzere, birçok faktörün rol oynadığı konusunda fikir birliği içindedirler: genel sağlık durumu, stres ve kişinin bununla nasıl başa çıktığı, tıbbi ve fiziksel durumlar ve kişinin çalışırken veya başka bir şey yaparken (klavye veya fare kullanımı dahil) vücudunu nasıl konumlandırdığı ve kullandığı. Kişinin bir etkinliği gerçekleştirmesi için gereken süre de bir faktör olabilir.

Bu “Sağlıklı Bilgisayar Kullanma Rehberi”nde bilgisayarınızla daha rahat çalışmanıza ve kas ve kemik sorunları yaşama riskini azaltmanıza yardımcı olabilecek yönergeler bulunmaktadır.

Kas ve iskelet sistemini etkileyen rahatsızlıklar (MSD)’ın oluşma olasılığını azaltabilecek şekilde çalışma yerinizi düzenleme ve çalışma alışkanlıklarınızı geliştirme konusunda bilgi için bu “Sağlıklı Bilgisayar Kullanma Rehberi”ni okuyun. Kas ve iskelet sistemini etkileyen rahatsızlıklar (MSD)’lerin oluşmasına katkıda bulunabilecek çok çeşitli etkenler bulunduğundan, MSD’yi önlemek veya oluşma riskini azaltmak için bilmeniz gereken her şeyin bu rehberde yer alması olası değildir. Bazı kişiler için önerilere uymak, MSD oluşma riskini azaltabilir. Bazıları içinse azaltmaz. Yine de, bu önerileri uygulayan birçok kişi daha rahat ve verimli bir çalışma deneyimi edinmiştir. Bu kılavuzun, yetkili bir sağlık uzmanının önerilerinin veya çalışan sağlık politikası veya programının yerine geçecek özellikte olmadığını unutmayın. Yaşam stilinizin, etkinliklerinizin, sağlığınızın veya fiziksel durumunuzun MSD’ye neden olup olmayacağını öğrenmek istiyorsanız bir sağlık uzmanına başvurun.

Bilgisayar ekranı karşısında nasıl oturmalı?

Bilgisayarınızın ekran konumu: Pasifik Üniversitesi Görüş Performans Enstitüsü müdürü Dr. Jim Sheedy’e göre, ekranın üst kenarı gözleriniz ile aynı seviyede olmalıdır. Bu sağlandığı takdirde, bilgisayar ekranı karşısında çalışırken, gözleriniz yaklaşık 10 derece aşağı bakacaktır. Ekran seviyesi düşük ya da yüksek ise, bilgisayar kullanıcıları otomatikman kendi başlarını hareket ettirerek ekrana adapte olmaya çalışacaklardır. Bu da boyun, sırt ve omuz ağrılarına yol açacaktır. Ekran göz seviyesinden aşağıda ise, kısa süre sonra kullanıcının, boynu ve sırtı ağrımaya başlayacaktır. Eğer bilgisayar ekranı göz seviyesinden yüksek ise, bu yanlış ekran konumlanması, göz kuruluğuna neden olacaktır.

Sağlıklı Bilgisayar Kullanma: “Duruş Biçimi”

Bilgisayar ekranı karşısında çalışırken veya oyun oynarken, yanlış vücut duruşlarından kaçınmak ve vücudunuzu rahat bir pozisyonda tutmak önemlidir. Bu yalnızca genel veriminizi artırmakla kalmaz, aynı zamanda kas ve iskelet sistemi rahatsızlıklarını önlemenize de yardımcı olur. Uzun süreli işler sırasında pozisyonunuzu değiştirmenin de rahatsızlıkları ve yorgunluğu önlemenize yardımcı olabileceğini unutmayın.

Bilgisayarda çalışırken veya oyun oynarken, çevrenizi ve bilgisayar donanımınızı rahat ve gergin olmayan bir vücut duruşu sağlayacak şekilde düzenleyin. Çalışma alanınızı rahatsızlıkları önlemek için nasıl düzenleyeceğiniz, vücut ölçülerinize ve çalışma ortamınıza bağlıdır. Bununla birlikte, aşağıdaki öneriler daha rahat bir bilgisayar kullanım ortamı oluşturmanıza yardımcı olabilir.

Sırtınızı desteklemek için şunları deneyin:

  • Bilgisayar ekranının tam karşısına oturun.
  • Bilgisayar ekranı sizden bir kol boyu uzaklıkta olmalıdır.
  • Ekran açısını parlamaya neden olmayacak şekilde düzeltin.
  • Belinizi destekleyen bir sandalye kullanın.
  • Çalışma yüzeyini ve sandalyenizin yüksekliğini, rahat ve doğal bir vücut duruşu sağlayacak şekilde ayarlayın.

Bacaklarınızın rahat olması için şunları deneyin:

  • Bacaklarınızı rahatça yerleştirmek ve hareket ettirmek için masanızın altındaki eşyaları çıkarın.
  • Ayaklarınızı rahat bir şekilde zemine koyamıyorsanız bir ayak desteği kullanın.

Aygıtlara en rahat şekilde ulaşmak ve omuz ve kollar için rahat bir duruş sağlamak üzere şunları deneyin:

  • Klavyenizi ve fare veya izleme topunu aynı yükseklikte bulundurun; bunlar yaklaşık dirsek düzeyinde olmalıdır. Dirseklerinizle omuzlarınız arasındaki bölge yere dikey şekilde, rahat olmalıdır.
  • Yazarken klavyeyi önünüzde ortalayın ve fare ya da izleme topunu klavyeye yakın bir konumda bulundurun.
  • Fare, olabildiğince klavyeye en yakın durumda olmalıdır.
  • Omuzlar ve kollar rahat olmalı, dirsek ve el aynı hizada olmalıdır.
  • Sık kullanılan öğeleri, kolunuzun rahatça ulaşabileceği bir mesafede bulundurun.

Rahat bir bilek ve parmak duruşu için şunları deneyin:

  • Yazarken ve fare ya da izleme topu kullanırken bileklerinizi düz tutun. Bileklerinizi yukarıya, aşağıya veya yanlara bükmekten kaçının. Klavyenizin ayakları varsa ve bunların rahat ve düz bir bilek pozisyonu sağladığını düşünüyorsanız ayakları açın.
  • Uzaktaki tuşlara parmaklarınızı gererek değil de tüm kolunuzu kullanarak erişmek için, yazarken ellerinizi ve bileklerinizi klavyenin üzerinde, serbest şekilde tutun.

Aygıtlara en rahat şekilde ulaşmak ve omuz ve kollar için rahat bir duruş sağlamak üzere şunları deneyin:

  • Klavyenizi ve fare veya izleme topunu aynı yükseklikte bulundurun; bunlar yaklaşık dirsek düzeyinde olmalıdır. Dirseklerinizle omuzlarınız arasındaki bölge yere dikey şekilde, rahat olmalıdır.
  • Yazarken klavyeyi önünüzde ortalayın ve fare ya da izleme topunu klavyeye yakın bir konumda bulundurun.
  • Sık kullanılan öğeleri, kolunuzun rahatça ulaşabileceği bir mesafede bulundurun.

Rahat bir bilek ve parmak duruşu için şunları deneyin:

  • Yazarken ve fare ya da izleme topu kullanırken bileklerinizi düz tutun. Bileklerinizi yukarıya, aşağıya veya yanlara bükmekten kaçının. Klavyenizin ayakları varsa ve bunların rahat ve düz bir bilek pozisyonu sağladığını düşünüyorsanız ayakları açın.
  • Uzaktaki tuşlara parmaklarınızı gererek değil de tüm kolunuzu kullanarak erişmek için, yazarken ellerinizi ve bileklerinizi klavyenin üzerinde, serbest şekilde tutun.

Gücünüzü Kontrollü Harcayın

Vücudumuz sürekli olarak fiziksel güçlerin etkisi altındadır. Yaralanmaların yalnızca araba kazası gibi yüksek etkili güçlerden kaynaklandığını sanabiliriz. Oysa, uzun süre tekrarlanan veya maruz kalınan düşük etkili güçler de yaralanma, rahatsızlık ve yorgunluğa neden olabilir.

Düşük güç türleri arasında şunlar vardır:

  • Dinamik güç: Hareket yoluyla (örneğin, yazarken tuşlara basmak veya fare düğmelerini tıklatmak) sarf ettiğiniz güçtür.
  • Sabit güç: Belirli bir süre boyunca sarf ettiğiniz güçtür (örneğin, farenizi veya telefonu tutmak).
  • Temas anında sarf edilen güç: Bir yüzeyin kenarına veya sert bir yüzeye dayandığınızda (örneğin, bileklerinizi masanın kenarında tutarken) sarf ettiğiniz güçtür.

Düşük etkili güçlerin vücudunuzdaki etkilerini azaltmak için aşağıdakileri deneyin:

  • Ellerinizi ve parmaklarınızı kasmadan, hafif vuruşlarla yazın çünkü klavye tuşlarına basmak çok az bir güç gerektirir.
  • Fare düğmesini tıklatırken veya bir oyun çubuğu veya başka bir oyun denetim aygıtı kullanırken hafif dokunuşlar uygulayın.
  • Fareyi elinizi kasmadan tutun ve sıkıca kavramayın.
  • Yazarken avuçlarınızı veya bileklerinizi herhangi bir yere dayamayın. Avuç desteği (varsa), yalnızca yazmaya ara verildiğinde kullanılmalıdır.
  • Yazmaya ara verdiğinizde veya fareyi kullanmadığınızda kollarınızı ve ellerinizi dinlendirin. Kollarınızı ve ellerinizi, örneğin masanın kenarı gibi hiçbir kenara dayamayın.
  • Sandalyenizi, oturma kısmı dizlerinizin arkasına baskı yapmayacak şekilde ayarlayın.

Bilgisayar kullanırken mola Verin!

Sağlıklı bilgisayar kullanma hedefinize ulaşmak için, her 20-30 dakikada bir 1-2 dakika mola verin. Her bir saatlik çalışmadan sonra, bilgisayarın karşısından 15-20 dakika uzaklaşın. Ya egzersiz hareketleri yapın, ya da başka bir işle meşgul olun. Mola vermek, vücudunuzun yaptığı işe ara vermesini sağlar ve iskelet ve kas sisteminizin sağlıklı kalmasına yardımcı olur. Kas gerginliğinizi azaltır.

Sağlıklı kalmak için günlük etkinliklerinizi çeşitlendirin!

  • Çalışmanızı veya oynayacağız oyunu, aynı şeyi çok uzun bir süre yapmayacak şekilde planlayın (örneğin aynı işi yapmak veya vücudunuzun aynı uzvunu kullanmak).
  • Aynı işi yapmak için fare ve klavye gibi farklı aygıtlar kullanın. Örneğin, bir belgede kaydırma yapmak için farenin tekerleğini veya klavyedeki ok tuşlarını kullanabilirsiniz.
  • Daha az güç harcamanızı ve üretkenliğinizin artmasını sağlayacak donanım ve yazılım özelliklerini kullanarak daha verimli çalışın. Örneğin, Windows Başlat menüsünü açmak için Windows logo tuşuna basabilirsiniz.
  • Yazılım ve donanım ürünleriyle birlikte verilen belgelerdeki bilgileri okuyarak bu ürünlerin özelliklerini öğrenin. Örneğin sık sık metin vurguluyorsanız, bir fare düğmesini ClickLock özelliğine atayın.

Bilgisayar günümüzün vazgeçilmezidir. Bilgisayar işletim programlarına her gün işimize yarayacak, çalışmamızı kolaylaştıracak yeni yeni özellikle eklenmektedir. Yenilikleri takip edin. Yeni gelişmelerin mutlaka sizin sağlıklı bilgisayar kullanma çabanıza destek olduğunu fark edeceksiniz.

Gözünüzü dinlendirin!

Bilgisayarlar ve akıllı telefonlar gözlerimizi yormaktadır. Bilgisayar kullanırken gözünüzün ve vücudunuzun yorulmaması için periyodik olarak hem gözünüzü hem de baş, omuz, bacak ve kol kaslarınızı dinlendirin, özellikle egzersizle göz kaslarınızın yorgunluğunu giderin. Sağlıklı bilgisayar kullanma esaslarından en önemlisi, “dinlenme”dir. Bunu unutmayın.

Gözünüzü dinlendirerek, göz kuruluğunun önüne geçin. Dinlenme esnasında uzakta bir nokta seçin, o noktaya odaklanmaya çalışın. Avuçlarınızla gözünüzü kapatın ve 15-20 dakika öylece kalın. Bütün bunlar gözünüzün dinlenmesine yardımcı olacaktır.

Sağlıklı Kalın!

Sağlıklı bilgisayar kullanma konusundaki önerilerimizi ciddiye alın. Sağlıklı bir yaşam tarzı, bilgisayar başında geçirdiğiniz süre de dahil olmak üzere, günlük etkinliklerinizi gerçekleştirmenize ve bunlardan keyif almanıza yardımcı olabilir. Ayrıca, bilgisayarınızı rahat ve verimli şekilde kullanmak için sağlığınız hakkında bilgi edinmek de önemli bir adımdır.

Genel sağlığınızı korumak için aşağıdakileri deneyin:

  • Dengeli beslenin ve yeterince dinlenin.
  • Genel formunuzu korumak ve vücudunuzun gücünü ve esnekliğini artırmak için spor yapın. Size uygun esneme ve egzersizleri seçmenize yardımcı olması için bir sağlık uzmanına danışın.
  • Stresle başa çıkmayı öğrenin. İşinizdeki stresi azaltmanın bir yolu, çalışma alanınızı ve zamanlamanızı gürültü ve dikkat dağıtıcı öğeleri en aza indirecek şekilde planlamaktır.
  • Tıbbi ve fiziksel durumunuzun kas ve iskelet sistemleri ile nasıl ilişkili olabileceğini öğrenmek üzere bir sağlık uzmanına başvurabilirsiniz. Araştırmacılar kas ve iskelet sistemi hakkındaki birçok soruyu henüz yanıtlayamamış olsalar da, bunların nedenleri üzerinde, önceki yaralanmalar, şeker hastalığı, hormonal değişiklikler (örneğin hamilelik) ve romatizma da dahil olmak üzere, birçok faktörün rol oynadığı konusunda fikir birliği içindedirler.

Sonuç

Genel sağlık durumunuzun yanı sıra sağlıklı bilgisayar kullanma konusuna önem vererek, rahat ve verimli çalışma hakkında daha fazla bilgi edinmek, bilgisayar başındaki çalışmanızdan keyif almanızı sağlayacak önemli yollardır.

Kaynaklar:

¹ Microsoft

² Time

Ahmet AKIN

Yazan | 2017-07-26T14:50:02+00:00 Temmuz 26th, 2017|Sağlık|Sağlıklı bilgisayar kullanma rehberi: Bilgisayar nasıl kullanılmalı? için yorumlar kapalı

Yazar Hakkında:

K.K.K’lığından emekli topçu kurmay albay. Kara Harp Okulu, Kara Harp Akademisi ve Silahlı Kuvvetler Akademisi’nden mezun. 11 yıldan fazla süreyle NATO'da görev yaptı. Çok iyi seviyede Almanca ve İngilizce bilir. NATO, Küresel Siyaset, Küresel Terörizm konularında serbest yazar.
%d blogcu bunu beğendi: