Kavram
Çok Kutupluluk
Uluslararası sistemde gücün, yaklaşık olarak eşit kapasiteye sahip birden fazla devlet (kutup) arasında dağıldığı bir yapıdır.
Çok kutuplu bir sistemde, ittifaklar daha akışkan ve ilişkiler daha karmaşıktır. Devletler, çıkarlarına göre sürekli olarak pozisyon değiştirme eğilimindedir. ABD, Çin, Rusya ve Avrupa Birliği gibi aktörlerin yükselişi, günümüz uluslararası sisteminin çok kutupluluğa doğru evrildiği yönündeki tartışmaları güçlendirir.
İlgili Terimler
- Tek Kutupluluk — Uluslararası sistemde gücün büyük ölçüde tek bir devletin (hegemonik güç) elinde toplandığı bir güç dağılımı yapısıdır.
- Güç Dengesi — Uluslararası sistemde hiçbir devletin veya ittifakın diğerlerine askeri olarak üstünlük kuramayacağı bir durumu ifade eden bir teoridir.
- Blok Rekabeti — Dünyanın, ortak siyasi ve ekonomik çıkarlar etrafında toplanmış rakip ülke gruplarına (bloklara) ayrıldığı jeopolitik bir durumdur.
- Stratejik Özerklik — Bir devletin veya uluslararası bir bloğun (AB gibi), dış politika ve güvenlik konularında başka aktörlere bağımlı olmadan karar alma yeteneğidir.