Kavram
Tek Kutupluluk
Uluslararası sistemde gücün büyük ölçüde tek bir devletin (hegemonik güç) elinde toplandığı bir güç dağılımı yapısıdır.
Bu yapıda, tek kutup olan devlet, küresel gündemi belirleme ve uluslararası kuralları şekillendirme kapasitesine sahiptir. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1990'larda ABD'nin liderliğindeki dünya düzeni, tek kutupluluğun modern bir örneği olarak kabul edilir. Bu durum, genellikle diğer güçlerin dengeleme çabalarıyla zamanla aşınır.
İlgili Terimler
- Hegemonya — Bir devletin, uluslararası sistem üzerinde diğer devletlere kıyasla ezici bir askeri, ekonomik ve kültürel üstünlük kurması durumudur.
- Çok Kutupluluk — Uluslararası sistemde gücün, yaklaşık olarak eşit kapasiteye sahip birden fazla devlet (kutup) arasında dağıldığı bir yapıdır.
- Güç Dengesi — Uluslararası sistemde hiçbir devletin veya ittifakın diğerlerine askeri olarak üstünlük kuramayacağı bir durumu ifade eden bir teoridir.
- Jeopolitik — Devletlerin dış politikalarını ve uluslararası ilişkilerini coğrafi faktörlerin (konum, kaynaklar, nüfus) nasıl etkilediğini inceleyen bir analizdir.